31 lipca 2019

Czy przestępstwa się przedawniają?

 

Joanna 11 lat temu podczas aplikacji o pracę posłużyła się podrobionym dokumentem w postaci zaświadczenia o zajmowaniu stanowiska dyrektora w prestiżowym przedsiębiorstwie (art. 270 § 1 k.k.). Nikt się o tym nie dowiedział. Katarzyna zrobiła to samo, jednakże miała pecha – po kilku latach ktoś to odkrył i zawiadomił prokuraturę, która wszczęła postępowanie w sprawie. Z kolei Zbigniew 6 miesięcy temu znieważył swojego sąsiada słowami wulgarnymi (art. 216 § 1 k.k.).

 

Przedawnienie przestępstwa – czy to możliwe?

Ustawodawcy w wielu krajach doszli do wniosku, że po pewnym czasie w świadomości społecznej fakt popełnienia przestępstwa się zaciera, a kara spóźniona nie realizuje swych celów. Ponadto, po wielu latach materiał dowodowy jest trudny do uzyskania, w szczególności, gdy świadkowie niewiele już pamiętają.

Dlatego też polski kodeks karny przewiduje instytucję przedawnienia karalności przestępstwa. Oznacza to, że po określonym czasie od popełnienia przestępstwa jego sprawca nie może być już pociągnięty do odpowiedzialności karnej. Nie można wtedy wszcząć o taki czyn postępowania karnego, a już wszczęte trzeba umorzyć (art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.). 

 

Natychmiastowa pomoc

Tel. 22 100 47 78

Zapraszamy do kontaktu codziennie,
w godzinach 9:00 – 20:00

Przedawnienie przestępstwa – po ilu latach?

Po jakim czasie przestępstwo się przedawnia? Kwestię tego, kiedy następuje przedawnienie karalności przestępstwa możemy rozpatrzyć w czterech wariantach.

Po pierwsze, karalność przestępstwa ustaje po upływie 5, 10, 15, 20 lub 30 lat od chwili popełnienia tego przestępstwa (art. 101 § 1 k.k.). Termin przedawnienia zależy od grożącej za dany czyn kary. Przykładowo, jeśli maksymalna kara za dane przestępstwo wynosi od 3 do 5 lat pozbawienia wolności, termin przedawnienia wynosi wówczas 10 lat. Za fałszowanie dokumentów grozi kara właśnie do 5 lat, czyli Joanna już nigdy nie odpowie karnie za swój czyn.

Po drugie, termin przedawnienia przy przestępstwach prywatnoskargowych (np. znieważenie) jest znacznie krótszy, bo wynosi 1 rok od ustalenia, kto jest sprawcą, nie dłużej jednak niż 3 lata od popełnienia czynu. Oznacza to, że  Zbigniew jeszcze przez kolejne 6 miesięcy może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej przez swojego sąsiada.

Po trzecie, inaczej jest także przy niektórych przestępstwach na szkodę małoletniego. Wówczas przedawnienie przestępstwa następuje po ukończeniu przez niego 30 lat (art. 101 § 4 k.k.).

Po czwarte, termin przedawnienia wydłuża się w przypadku, gdy policja lub prokuratura formalnie doprowadzą do wszczęcia postępowania karnego związanego z tym czynem. Co do zasady wydłuża się on o 10 lat (art. 102 k.k.). Oznacza to, że czyn Katarzyny się nie przedawnił i nadal może jej grozić postępowanie przed sądem i kara.  

 

Czy wykonanie kary się przedawnia?

Warto dodać, że nawet w przypadku, gdy ktoś został skazany, po upływie określonego czasu również może zostać zwolniony wykonania kary. Przykładowo, jeśli ktoś otrzymał karę 2 lat pozbawienia wolności, ale jej nie wykonał, lecz wyjechał za granicę, uniknie odsiadki po upływie  15 lat (art. 103 k.k.). Mówimy tu wówczas o przedawnieniu wykonania kary.  

 

Przedawnienie karalności – krok po kroku

Teraz już wiesz, czy przestępstwo się przedawnia i po jakim czasie przestępstwo się przedawnia. Co istotne, obowiązkiem prokuratora lub sądu jest prawidłowe określenia terminu przedawnienia każdego zarzuconego czynu. Po jego upływie nie można już w ogóle prowadzić postępowania, a tym bardziej ogłosić wyroku skazującego. Warto jednak zaznaczyć, że przepisy w tej kwestii zmieniają się często, przez co niejednokrotnie dochodzi do błędnego obliczenia terminu na niekorzyść podejrzanego.

W takich sytuacjach niezwykle istotna jest rola obrońcy, który podniesie kwestię przedawnienia przed prokuratorem czy sądem. Wówczas istnieje duża szansa, że klient zostanie zwolniony z odpowiedzialności. Jeśli znalazłeś się w takiej sytuacji, niezwłocznie skontaktuj się z naszą kancelarią – zapewnimy Ci profesjonalną pomoc.

 

 

Inne artykuły

Natychmiastowa pomoc

Tel. 22 100 47 78

Zapraszamy do kontaktu codziennie,
w godzinach 6:00 – 20:00