16 stycznia 2020

Co to jest zachowek?

 

Jarosław, będąc w podeszłym wieku, zaczął spotykać się z kochanką. W testamencie całość spadku zapisał na jej rzecz, pomijając zupełnie swoją żonę i dwójkę dzieci. Nie zapisał też niczego swoim rodzicom. 

Wdowa Anna miała dwie córki – Beatę i Cecylię. W testamencie spadek warty 8000 zł zapisała tylko Beacie. Pominęła Cecylię, ponieważ przed jej śmiercią były w konflikcie.

 

Czym jest zachowek?

W polskim prawie istnieje swoboda tworzenia testamentów. Można więc swobodnie rozporządzić całością swojego majątku na wypadek śmierci poprzez sporządzenie odpowiedniego testamentu. Jednakże istnieje ograniczenie tej wolności w postaci instytucji zachowku. Jej celem jest ochrona interesów majątkowych najbliższych krewnych zmarłego.

Spadkodawca sporządzający testament (testator) może swobodnie rozporządzić swoim majątkiem. Pominięte w testamencie osoby najbliższe uzyskują jedynie roszczenie o zapłatę im sumy pieniężnej (zachowek).

 

Kto ma prawo do zachowku?

Krąg osób uprawnionych do zachowku jest węższy aniżeli podmiotów uprawnionych do dziedziczenia ustawowego. Prawo do zachowku mają: zstępni (dzieci, wnuki), małżonek i rodzice spadkodawcy (art. 991 k.c.). 

Jednakże mają oni to prawo tylko wtedy, gdy byliby powołani do spadku z ustawy. Czyli jeśli po śmierci spadkodawcy nadal żyją jego dzieci i rodzice, to tylko dzieci mają prawo do zachowku. Jest tak, ponieważ rodzice dziedziczą z ustawy tylko w razie braku zstępnych spadkodawcy (art. 931 § 1 w zw. z art. 932 § 1 k.c.).

Prawa do zachowku nie mają jednak:

  • osoby, które zrzekły się dziedziczenia (art. 1048 k.c.), odrzuciły spadek przypadający im z ustawy (art. 1012 k.c.) lub uznano je za niegodne dziedziczenia (art. 928 k.c.) – traktuje się je wówczas tak, jakby nie dożyły otwarcia spadku,
  • małżonek, co do którego słusznie wystąpiono o rozwód lub separację z jego winy (art. 940 k.c.),
  • osoby wydziedziczone (art. 1008 k.c.).

 

Natychmiastowa pomoc

Tel. 22 100 47 78

Zapraszamy do kontaktu codziennie,
w godzinach 9:00 – 20:00

 

Kto jest zobowiązany do zapłaty zachowku?

Do zapłaty zachowku są zobowiązane wskazane osoby w następującej kolejności:

  1. spadkobiercy,
  2. osoby na których rzecz dokonano zapisu windykacyjnego,
  3. osoby obdarowane darowizną.

Wysokość zachowku – jak obliczyć?

Tak jak wspomnieliśmy, roszczenie o zachowek to żądanie zapłaty sumy pieniężnej. Co do zasady jest to ½ udziału spadkowego, jaki przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jednakże małoletni zstępny lub osoba trwale niezdolna do pracy ma prawo do 2/3 udziału.

 

Przykłady

Jarosław miał możliwość zapisania całości spadku na rzecz swojej kochanki. Jednakże jego żona i dwójka dzieci mają prawo do zachowku. Będą więc mogli wystąpić do sądu z pozwem przeciwko kochance o zapłatę zachowku. Rodzice Jarosława takiego prawa w tym wypadku nie mają.

Cecylia ma roszczenie o zapłatę zachowku wobec Beaty. Jest pełnoletnia i zdolna do pracy, więc ma prawo do ½ do swojego udziału spadkowego. Gdyby dziedziczyła z ustawy, miałaby prawo do połowy spadku (4000 zł), co oznacza, że obecnie ma prawo do 2000 zł zachowku.

 

Zachowek – adwokat Warszawa

Kwestie dotyczące obliczania wartości zachowku nie należą do łatwych. Konieczne jest ustalenie prawidłowego kręgu osób uprawnionych i obliczenie podstawy do wyliczenia zachowku z uwzględnieniem częstych darowizn. Wyspecjalizowany adwokat od spraw o zachowek jest z pewnością dobrym rozwiązaniem dla osób chcących możliwie bezproblemowo doprowadzić do sprawiedliwego podziału majątku po zmarłym bliskim. Jeśli potrzebujesz pomocy, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią.

Inne artykuły

Natychmiastowa pomoc

Tel. 22 100 47 78

Zapraszamy do kontaktu codziennie,
w godzinach 6:00 – 20:00