14 czerwca 2019

Co grozi za niepłacenie alimentów?

 

Obecnie przestępstwo niepłacenia alimentów jest jedną z najczęstszych spraw, jaką zajmują się sądy karne.

31 maja 2017 r. weszły w życie przepisy[1] rewolucjonizujące odpowiedzialność karną za niepłacenie alimentów. Od tego czasu prokuratury rejonowe w całym kraju są zalewane zawiadomieniami o popełnieniu przestępstwa tzw. niealimentacji. W całym 2017 r. złożono do organów ścigania tylko 50 tys. takich zawiadomień, a tylko do października 2018 r. wpłynęło ich aż 113 tys. 

Życie układa się jednak różnie i nie zawsze można zarzucić tzw. alimenciarzowi działanie bezprawne.

 

Niepłacenie alimentów – co grozi?

Jarosław i Zbigniew są ojcami, których dzieci, po rozwodzie, zostały pod opieką matki. Jarosław nie płaci alimentów na dwuletniego syna, bo twierdzi, że w ogóle nie chciał mieć dziecka i uważa, że nie ma wobec niego żadnych zobowiązań. Z kolei Zbigniew przez pierwsze lata regularnie płacił alimenty na małoletnią córkę, jednak od kilku miesięcy jest bezrobotny i mimo poszukiwań nie udało mu się jak dotąd znaleźć żadnej pracy. Czy ich sytuacja jest taka sama? Oczywiście, że nie.

Natychmiastowa pomoc

Tel. 22 100 47 78

Zapraszamy do kontaktu codziennie,
w godzinach 9:00 – 20:00

Jeśli ojciec nie płaci alimentów, a matka jest uboga, dziecko dostaje wówczas pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego od Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (tzw. „MOPS”). Jednocześnie przeciwko ojcu wytacza się sprawę cywilną o zapłatę zaległych alimentów. Po uzyskaniu wyroku sprawa trafia do komornika, który stara się zająć majątek dłużnika na rzecz MOPSu lub dziecka. Następnie MOPS lub matka dziecka składają zawiadomienie do prokuratury o wszczęcie sprawy karnej.

 

Niepłacenie alimentów – jaka kara?

Często otrzymujemy telefony z pytaniami „Czy grozi mi więzienie za alimenty? Czy mogą mnie aresztować za niepłacenie alimentów?”.

Warto wiedzieć, że za niepłacenie alimentów można odpowiadać nie tylko cywilnie, ale również karnie. Przestępstwo niepłacenia alimentów reguluje przepis z art. 209 § 1 k.k. Wynika z niego, że, oprócz nakazu zapłaty zaległych kwot wraz z odsetkami, można również zostać pozbawionym wolności. Jak widać, nawet w sprawie z pozoru błahej, jak niepłacenie alimentów, więzienie jest również stosowaną karą, która może wynosić nawet do dwóch lat (§ 1a).

 

Nie płaciłem alimentów – co robić?

Warto mieć na uwadze to, że istnieją sytuacje, w których niepłacenie alimentów nie podlega odpowiedzialności karnej. W orzecznictwie sądów dokonano bowiem wnikliwej interpretacji pojęcia “uchylania się” od płacenia.

Aby kara za niepłacenie alimentów była słuszna, w postępowaniu należy wykazać, że sprawca miał obiektywną możliwość dostarczania środków utrzymania, lecz tego nie uczynił[2]. Działał więc umyślnie i ze złej woli, np. celowo zmieniając pracę na gorzej płatną. Nie odpowie więc karnie ten „alimenciarz”, który nie mógł płacić ze względu na to, że był tymczasowo bezrobotny lub ciężko chory.

Zgodnie z powyższym Zbigniew nie powinien ponieść odpowiedzialności karnej. Jedyne, co musi zrobić, to ponownie zacząć płacić alimenty, gdy znów zacznie zarabiać. Jarosław natomiast popełnił przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. – grozi mu więc kara do dwóch lat więzienia. Jednak i on może uniknąć odpowiedzialności karnej, jeśli w ciągu 30 dni od jego przesłuchania przez policję lub prokuratora zapłaci w całości zaległe alimenty (art. 209 § 4 k.k.).

 

Jak widać, konsekwencje niepłacenia alimentów mogą być poważne – zwłaszcza, gdy nie jesteśmy pewni, czy w naszym przypadku brak wpłat rzeczywiście był uzasadniony z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości. Warto wówczas skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata, który doradzi, czy grozi nam odpowiedzialność karna oraz w razie potrzeby podejmie stosowne środki celem uniknięcia lub złagodzenia kary.

 

 

[1] Zmianę wprowadziła: ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

[2] Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 maja 1995 r., sygnatura akt III KRN 29/95

Inne artykuły

Natychmiastowa pomoc

Tel. 22 100 47 78

Zapraszamy do kontaktu codziennie,
w godzinach 6:00 – 20:00